ONS RAPPORT

ONS rapport

Rapport van de eerste kiescommissie van ONS FONDS

Aan de leden gepresenteerd op 14 maart 2019

Wat je nu leest is het rapport ter afsluiting van de eerst proefopstelling van ONS FONDS. Een rapport afkomstig van de leden van de kiescommissie. Op 15 september 2018 werd uit het gehele ledenbestand van ONS FONDS 13 commissieleden gekozen, waarvan er uiteindelijk 12 in de commissie zitting hebben gehad. Wij stonden voor de moeilijke taak om uit de 31 binnengekomen aanvragen een of meerdere aanvragen te kiezen die financieel door ONS FONDS zullen worden ondersteund. Hieronder lees je ons verslag en onze gedachten over hoe dat is verlopen.

Wij zien deze proefopstelling en daarmee ook dit rapport als een stap in de ontwikkeling van ONS FONDS. Nadat er de afgelopen jaren veel over ONS FONDS is gepraat was aan ons de eer om in de praktijk te onderzoeken hoe een commissie van ONS FONDS zou kunnen functioneren. Hiervoor hadden wij een leidraad: de ethische code zoals die op 15 september door de leden van ONS FONDS is opgesteld. Daarin stonden een aantal belangrijke zaken opgetekend, zoals het tijdspad waarin wij ons moesten houden en het aantal leden waar de commissie uit zou bestaan.

 

Wij hebben als commissie een groot enthousiasme en een grote urgentie gevoeld om onze taak mee aan te vliegen. Het feit dat we met twaalf bijzonder drukke personen de tijd hebben gevonden om meerdere keren bij elkaar te komen spreekt wat dat betreft boekdelen. In dit rapport hebben wij geprobeerd zo transparant en zelfreflectief mogelijk te zijn. Daarbij proberen we ook kritisch naar ons eigen proces en onze resultaten te kijken. Dat is naar ons idee in ieder geval de beste manier om het idee van ONS FONDS te laten groeien: uitproberen, reflecteren, verbeteren.

Dit verslag is opgebouwd uit vier delen: een beschrijving van het proces, een hoofdstuk over de uitslag en de methode, persoonlijke ervaringen van de commissieleden en tot slot aanbevelingen voor verder onderzoek. Dit rapport is geschreven door verschillende leden van de kiescommissie, en daarom is het laatste hoofdstuk in het Engels geschreven.

Tot slot hopen wij met dit rapport ONS FONDS in staat te stellen om verder te gaan. We hopen dat de leden in het experiment voldoende aanleiding zien om verder na te denken over wat ONS FODNS is en hoe het in de praktijk kan worden gebracht. We hopen op nog een proefopstelling. Hoe deze eruit moet zijn laten we graag aan de leden, maar wij hopen dat er een vervolg komt op de eerste stap die door ons is gezet.

We kijken ernaar uit de leden over onze bevindingen te spreken.

De kiescommissie van ONS FONDS
Hajo Doorn, Iris van Peppen, Gaby Wijers, Luc de Groen, Saskia Tilanus, Rob Smorenberg, Martha van Meegen, Michael Scerbo, Leonie Clement, Talitha Stijnman, Jan Zoet, Esther Viersen.

 

Beschrijving van het proces:

 

Vanuit bijeenkomsten met de leden van Ons Fonds is er een ethische code opgesteld die voorschrijft dat er een kiescommissie van 13 leden geloot diende te worden. Deze loting heeft plaatsgevonden onder de 250 leden van Ons Fonds. Uit de eerste loting zijn er enkele leden geweest die hun deelname voor de kiescommissie hebben ingetrokken. Voor deze plekken heeft er een nieuwe loting plaatsgevonden.

 

Tijdens de eerste meeting op 4 december 2018 konden 11 van de 13 leden van de kiescommissie aanwezig zijn. Tijdens deze meeting is er besloten dat de commissie zonder voorzitter te werk zal gaan en de ethische code zal gebruiken als handleiding, waar ook van afgeweken kan worden. In de meeting zijn alle aanvragen inhoudelijk besproken en is de commissie begonnen met een groot schema waarin alle verschillende aspecten van de aanvragen zijn benoemd, zoals het aangevraagde bedrag, soort (platform, theaterstuk, podcast enz.), interdisciplinair, snijvlakken enz. Zo is er een overzicht voortgekomen uit de gesprekken die inhoudelijk zijn gevoerd over de aanvragen. Daarnaast heeft de commissie verschillende manieren van kiezen benoemd. Dit alles is terug te lezen in de notulen (zie bijlagen).

Deze eerste bijeenkomst was lang maar de commissie was gretig om aan de proefopstelling te beginnen. Er was veel mailcontact onderling over de inhoud van de bijeenkomst en de vervolgstappen. Echter bleek één van de commissieleden die afwezig was geen response te geven. Daarop voortkomend is besloten dat de kiescommissie uit 12 leden zou bestaan.

Tijdens de tweede meeting op 10 januari konden 7 van de 12 leden aanwezig zijn. Er wordt gereflecteerd op de eerste meeting de visie van het fonds wordt er nogmaals bijgepakt. Er worden lijstjes gemaakt die ‘de favorieten’ van de commissieleden representeren. Wie wordt waar enthousiast van? Zo komen sommige aanvragen in meerdere lijstjes voor en stromen door naar de keuzelijst. De andere aanvragen die minder voorkomen worden op basis van inhoud en haalbaarheid besproken en toegevoegd of afgeschreven aan de keuzelijst. Toch blijft er veel discussie. Dit deel van de commissie maakt een eerste opzet en beslist dat de overige vijf leden als ‘Eerste Kamer’ mogen aantreden en hun mening delen in een volgende meeting.

Het plannen van meetings wordt steeds lastiger en het lijkt erop dat de commissie minder prioriteit heeft voor commissieleden vanwege drukte. Het samenbrengen van zoveel personen met onregelmatige agenda’s is lastig. Toch lukt het om een derde meeting te plannen met vier overige leden en via Skype komt de ‘Eerste Kamer’ samen. De beslissing van de vorige meeting wordt besproken en de meningen gedeeld. Deze waren aardig eensgezind waardoor er een eenduidig antwoord terug gekoppeld kon worden aan de ‘Tweede Kamer’. Er was toch de wens om nog één naam aan de keuzelijst toe te voegen. Via mailcontact heeft de ‘Tweede Kamer’ gereageerd.

Het is gelukt om nog één laatste meeting te organiseren. Drie leden van de kiescommissie konden hierbij aanwezig zijn. Die hebben de uiteindelijke beslissing genomen en per mail voorgelegd aan de rest van de commissie. Deze beslissing is uiteindelijk gebaseerd op de diversiteit van het te honoreren bedrag en om de verschillenden meningen van de commissie door te laten klinken. Daarnaast wordt wel de mening gedeeld dat er nog niet voldoende gezocht is naar alternatieve kiesmethodes.

Over het algemeen is over het proces van deze kiescommissie te zeggen dat er vol enthousiasme begonnen is aan de proefopstelling, maar het moeilijk werd om dit enthousiasme vol te houden. Drukke agenda’s zorgden niet altijd voor de gelijke noodzaak om het onderzoek aan te gaan. Bovendien was er ook een tijdspad van de ethische code die gevolgd diende te worden. Wel heeft de kiescommissie heel open en met vertrouwen samengewerkt. Ondanks dat er twee leden van de kiescommissie een aanvraag hadden ingediend heeft de commissie deze met integriteit en vertrouwen in elkaar kunnen bespreken.

 

Uitkomst

 

In dit hoofdstuk kijken we terug op hoe en wat we uiteindelijk hebben gekozen. Het tweede deel van dit hoofdstuk, wat we hebben gekozen, is op 1 maart 2019 al naar de leden van ONS FONDS verstuurd. Wat we hier in dit verslag nog aan toe willen voegen is een beschrijving van de methodes die we hebben overwogen en uiteindelijk gebruikt om tot onze keuze te komen.

Om dit hoofdstuk goed te lezen is het belangrijk te beseffen dat we als commissie een gigantische diversiteit binnen de aanvragen hebben waargenomen. Aan de ene kant waren er ‘klassieke’ aanvragen die goed geschreven waren, maar misschien ook bij andere fondsen terecht konden, aan de andere kant was er een aanvraag die slechts uit twee zinnen bestond, en alles ertussenin was vertegenwoordigd.

 

Methode

 

Een van de belangrijkste gesprekken die we in de commissie doorlopend hebben gehad ging over de methode van kiezen. Zoals hierboven al beschreven hebben we eigenlijk de hele eerste bijeenkomst hieraan besteed. In deze bijeenkomst zijn we op een lijstje met mogelijke methodes gekomen:

  1. Alle commissieleden krijgen een deel van de pot (12.000 euro verdeeld over 13 commissieleden) wat ze vervolgens zelf over de projecten kunnen verdelen. In het gesprek proberen de commissieleden andere commissieleden van het plan waar zij het geld aan zouden willen geven te overtuigen, zodat er coalities ontstaan.
  2. Een loterij
  3. Een loterij met zaaglijn: eerst moeten projecten als het ware ‘kwalificeren’ om mee te mogen doen aan de loterij.
  4. Klassiek: met elkaar praten en punten geven, op basis van criteria
  5. Klassiek aangevuld door een enquête onder de leden
  6. No choice: we praten net zo lang totdat iedereen het ermee eens is. Unaniem beslissing
  7. Curator: uit de leden of uit de commissie wordt één iemand tot curator benoemd, die vervolgens volledige beslissingsvrijheid heeft.
  8. Laat de indieners zelf beslissen wie het geld krijgt.
  9. Champion systeem: als commissieleden kiezen we van tevoren wat wij vinden dat gekozen zou moeten worden, en in het gesprek gaan wij voor die aanvraag staan. Vervolgens gaan de kampioenen van verschillende aanvragen met elkaar in gesprek.

 

Uiteindelijk hebben we voor een variant op klassiek gekozen. We hebben besloten om in het gesprek met elkaar eens proberen te worden over welke projecten door ONS FONDS zullen worden ondersteund. Alleen vonden we het belangrijk dat we de criteria hiervoor uit de aanvragen zelf zouden halen.

De eerste stap die we hiervoor hebben ondernomen is dat we alle aanvragen naast elkaar hebben gelegd en gekeken wat gemene delers waren. Zo konden we de aanvragen categoriseren in: voorstellingen, onderzoek, platform, maar ook fair practice, diversiteit etc. We hebben elkaar hierbij wel vaak op het hart gedrukt dat als een aanvraag veel vinkjes haalde, en dus veel kenmerken gemeen had met andere aanvragen, dat dat geen reden was om voor die aanvraag te kiezen. Het was eerder voor ons een instrument om een gesprek te kunnen voeren over wat er dan bij ons was binnengekomen, en waar makers blijkbaar behoeftes voelen.

Vervolgens hebben we besloten te kiezen op basis van enthousiasme. We gingen op zoek naar keuzes waar wij als commissie allemaal achter konden staan, omdat we de ideeën van de aanvraag interessant, enthousiasmerend en inspirerend vonden. Hierin zit een belangrijke keuze: we hebben als commissie niet gekeken of ieder project subsidiabel was. Dit kwam voor een belangrijk deel voort uit het feit dat we van de 31 aanvragen er slechts een handjevol konden toekennen. Als we eerst ieder project groen of rood licht hadden gegeven, dan waren we daar nog geen stap verder mee.

Wel hebben we iedere aanvraag besproken. In die gesprekken namen we door waar de aanvraag over gaat en wat onze eerste reacties erop zijn. Vervolgens hebben allemaal uitgesproken van welke projecten wij nou het meest enthousiast worden, en hebben we dat van alle commissieleden geïnventariseerd. Vanuit deze inventarisatie kwam langzaam een beeld opdoemen van de aanvragen waar de commissie heel erg enthousiast over was, waar de commissie nog over twijfelde en welke aanvragen waarschijnlijk niet gekozen zouden worden. Vervolgens hebben we gesproken over dit beeld en gekeken tot wat voor verdeling van het geld het zou leiden. Dit bleek nog een flinke uitdaging, omdat de precieze verdeling van het geld niet evident was. Sommige aanvragen vroegen die commissie te bepalen welk bedrag gepast zou kunnen zijn, over andere vond de commissie dat ze te weinig hadden aangevraagd. Uiteindelijk kwam de commissie vast te zitten in haar uiteindelijke keuze tussen twee projecten. Er is er nog een derde vergadering belegd om de knoop door te hakken. Daarbij is gekozen om beiden projecten een deel van het aangevraagde geld toe te kennen, omdat dat de stemming binnen de commissie het meest helder en eerlijk vertegenwoordigde.

Hoewel er vanuit enthousiasme is gesproken en er dus niet per project is gekeken naar of het subsidiabel was of niet, is er wel degelijk iets te zeggen over inhoudelijke overwegingen die in de commissie veel voorbij zijn gekomen. Bewust of onbewust, uiteindelijk zijn er criteria ontstaan waarmee de commissie heeft gewerkt. Een belangrijke hiervan is dat wij als commissie liever aanvragen kozen die niet elders terecht konden. Dit was geen uitsluitend criterium, maar het is wel iets wat een aantal keer in gesprekken is teruggekomen. Een tweede criterium dat zich soms bewust en soms onbewust manifesteerde was de wens ons als commissie om kleine projecten te helpen. Juist vanuit het besef dat we maar een fractie van de ingediende aanvragen konden honoreren, hebben we gekeken naar welke projecten echt niet zouden kunnen bestaan zonder onze bijdrage. Ook dit was geen wat van meten en persen, maar een argument dat wel meerdere keren de revue is gepasseerd.

Onze methode is uiteindelijk deels bepaald door een gebrek aan tijd. Zoals hieronder vaker te lezen zal zijn was genoeg tijd vinden om overal grote liefde en aandacht naar te kijken erg lastig. We hadden een grote groep mensen met allemaal bomvolle agenda’s en een naderende deadline. We waren ons hier ook bewust van tijdens de gesprekken die we met elkaar voerden, en hebben uiteindelijk daarom misschien niet de meest experimentele methode gehanteerd. We hebben binnen de kaders gewerkt en daarin een methode gebruikt en keuzes gemaakt, maar de kaders zelf waren onze belangrijkste beperking.

Tot slot willen we graag nog iets zeggen over het feit dat twee van onze commissieleden zelf ook een aanvraag hebben ingediend. We hebben hier in de gesprekken over gesproken en hebben besloten dat deze commissieleden enige afstand zouden bewaren tot de gesprekken over hun projecten. We hebben niet het gevoel gehad dat dit ons op enige manier heeft belemmerd, omdat ook deze commissieleden zich vol op de taak storten die ons te doen stond. Wij hebben nergens het gevoel gehad dat zij met minder integriteit naar de andere aanvragen konden kijken of dat zij niet in staat waren over hun eigen belang heen te denken.

 

Wat we hebben gekozen

 

De uitslag van de commissie:

De afgelopen maanden is de kiescommissie van ONS FONDS drie keer bij elkaar gekomen om uit de ingediende aanvragen één of meerdere plannen te kiezen die door ONS FONDS zullen worden ondersteund. Daarbij was het zoeken naar een methode om tot die keuze te komen minstens zo belangrijk als het uiteindelijk kiezen van projecten. Voor 12 maart zal de kiescommissie een uitgebreid verslag sturen aan alle leden van ONS FONDS waarin het proces, de methode, de problemen en de aanbevelingen aan toekomstige kiescommissies zullen worden gedeeld. Voor nu willen we de gekozen projecten aan de leden van ONS FONDS kenbaar maken.

De kiescommissie heeft ervoor gekozen om uit de 31 aanvragen, 5 projecten te ondersteunen. De keuzen was een lastige, omdat de 31 aanvragen bij elkaar een heel divers scala aan verschillende kwaliteiten liet zien. Het heeft tot interessante en ook moeilijke gesprekken geleid binnen de commissie, waarover we in ons verslag uitgebreid zullen berichten. Hieronder willen we graag de vijf projecten presenteren die de commissie uiteindelijk heeft besloten te ondersteunen. Stuk voor stuk bijzondere projecten waarvan de commissie van mening is dat ONS FONDS er goed aan zou doen, om heel uiteenlopende redenen, ze te ondersteunen.

Helaas heeft de kiescommissie ook 26 aanvragen niet kunnen honoreren. Ook dit om heel uiteenlopende redenen, met als gedeelde deler dat het budget de commissie dwong om slechts een fractie van de projecten te kunnen kiezen. We gaan graag met alle aanvragers in gesprek over de methode en de gesprekken die binnen de commissie zijn gevoerd. De eerste stap hierin is de uitgebreide reportage die de commissie aan de leden zal sturen, de tweede stap is de bijeenkomst op 15 maart, waar de commissie heel graag in gesprek gaat met alle aanvragers.

Doke Pauwels- The Antidote Movement: €6000,-

De aanvraag The Antidote Movement van Doke Pauwels schetst een beweging van jonge kunstenaars die samen een tegengif willen zoeken voor marktwerking, competitiedwang en top-down structuren. Dit tegengif is een platform dat jonge kunstenaars aan elkaar verbindt met een festival waarop kunstenaars en publiek samen repeteren, trainen en presenteren als concrete uiting. Niet alleen is de commissie erg enthousiast over de inspirerende plannen die in de aanvraag staan, ook denkt de commissie dat ONS FONDS deze beweging met een bijdrage van €6000,- een belangrijke steun in de rug kan geven. De commissie hoopt dat de bijdrage van ONS FONDS de beweging zichtbaarheid en een vliegende start kan geven, en dat het netwerk van ONS FONDS als klankbord kan dienen voor deze jonge festivalorganisatoren en kunstenaars.

Saskia Werners & Hansko- Kéménymadár/ asvogel / bird from the chimney: €1850,-

Saskia Werner vraagt met de aanvraag Kéménymadár/ asvogel / bird from the chimney een bijdrage van ONS FONDS om een muziekcompositie die nu nog bestaat uit een set linosneden met bijbehorend verhaal, toonvoorraad en instructies, door vier muzikanten te laten spelen om zo de compositie verder te kunnen ontwikkelen. De kiescommissie ziet grote waarde in deze langzame en onderzoekende manier van werken, en wil deze graag ondersteunen. De aanvrager had een bedrag van €925,- euro gevraagd, maar de kiescommissie vind dat ze daarmee te weinig heeft gevraagd om haar muzikanten een eerlijke vergoeding te bieden. Daarom heeft de kiescommissie besloten om een bedrag van €1850,- toe te kennen aan deze aanvraag.

Rob Smorenberg- training Alexandertechniek: €800,-

Rob Smorenberg vraagt bij ONS FONDS €800,- aan voor het volgen van een training in de Alexandertechniek. In de aanvraag onderbouwt hij hoe hij als acteur deze training nodig heeft om zich verder te ontwikkelen als acteur en docent. De commissie erkent dat persoonlijke en vakmatige ontwikkeling een vitaal onderdeel is van een gezonde praktijk. Daarbij heeft de aanvraag de commissie overtuigd van het feit dat de financiële situatie van Rob Smorenberg zo is dat hij niet zelf in de gelegenheid is om in dit deze training te bekostigen. Zodoende draagt de commissie graag met een bedrag van €800,- euro bij, zodat Rob deze training kan volgen en zich kan blijven ontwikkelen.

Milou Brockhus- Nederland, een teleurstellend kutland in Europa: €2000,-

Milou Brockhus vraagt in haar aanvraag Nederland, een teleurstellend kutland in Europa een bijdrage van ONS FONDS voor de voorbereiding voor haar nieuwe voorstelling, en documentatie van die voorbereiding. Die voorbereiding is belangrijk voor de artistieke kwaliteit van de uiteindelijke voorstelling en de documentatie van die voorbereiding interessant voor het werkveld. De commissie erkent dat het schrijfproces dat Milou voor ogen heeft tijd nodig heeft, en hoopt dat de bijdrage van ONS FONDS haar de rust kan geven om een extra verdiepingsslag te kunnen slaan. Milou heeft €3500,- aangevraagd, waarvan €2000,- voor schrijvershonorarium en €1500,- voor apparatuur. Helaas stond het budget dat de commissie voor handen had het niet toe om het volledige bedrag toe te kenen, en daarom heeft de commissie besloten om alleen de €2000,- euro schrijvershonorarium toe te kennen. De commissie hoopt dat de vele partners die Milou nu al bij het project heeft betrokken haar kunnen helpen met de apparatuur die zij nodig heeft.

Julie Kurris- Sandbox: €2000,-

Julie Kurris vraagt met de aanvraag Sandbox een bijdrage van ONS FONDS voor een platform voor acteurs en regisseurs. Geïnspireerd op de jazz-scene wil zij avonden organiseren waarin makers en acteurs vrijelijk op de vloer ideeën, technieken en vormen kunnen uitproberen. Het doel is om al spelend te groeien zonder daarbij naar een vooraf bepaald einddoel te werken. De commissie erkent deze behoefte en dit gemis in het huidige theaterlandschap. De commissie hoopt dat Julie met de bijdrage van ONS FONDS enkele Sandboxes kan organiseren om te kijken of het oplevert waar zij naar zoekt. Julie had in haar aanvraag €3500,- gevraagd, maar helaas liet het budget dat de commissie ter beschikking had het niet toe om dit gehele bedrag toe te kennen. Daarom wil de kiescommissie aan Julie graag een bedrag van €2000,- toekennen, waarmee Julie hopelijk met deze Sandboxes kan starten.

 

Persoonlijke

ervaringen

commissieleden

 

Hieronder de persoonlijke ervaringen van de commissieleden. Zij geven antwoord op drie vragen:

  1.     Hoe heb je ons fonds begrepen?
  2.     Wat zijn de problemen geweest?
  3.     Wat zou je voor een volgende ronde adviseren?

 

Saskia Tilanus

Ons Fonds is een waanzinnig interessant experiment. Ondanks dat het een loting was, voelde het als een eer om zitting te mogen nemen in de kiescommissie. Echter bleek daar al snel dat dit concept nog veel groter is dan ik dacht. Als commissie liepen we aan tegen het door de kerngroep uitgezette tijdpad. Hoe we kiezen, welke rol wij als kiescommissieleden daarin hebben, welke kaders we kunnen hanteren; het was groter en vroeg om veel meer gesprek dan de beschikbare tijd. Aan zin ontbrak het de commissie gelukkig niet, en ook de vele interessante, actuele aanvragen deden de noodzaak aan dit fonds voelen. Voor mij het meest interessant was het inzetten van de focuspunten die in veel aanvragen terugkwamen als beoordelingscriteria. Zo konden we de tijdsgeest enigszins vangen en onszelf minder belangrijk maken, maar hoe veel waarde ken je dan toe aan een criterium? Vaker genoemd is belangrijker voor de makers van nu? Alles wat niet bij een ‘normaal’ fonds terecht kan weegt zwaarder dan ‘gewone’ aanvragen? De eerste commissie heeft niet genoeg tijd (ook te wijten aan onze volle agenda’s) gehad, waardoor bijvoorbeeld correspondentie met aanvragers er niet van gekomen is. Kun je een fonds zonder kaders en criteria zijn? Welke rol hebben de leden van de kiescommissie dan? Mag dan smaak een rol spelen? Ik geloof in Ons Fonds, en volgens mij ligt de sleutel nog meer in het woord ‘ons’.

 

Talitha Stijnman

  1.     Hoe heb je ons fonds begrepen?

Ik heb ONS FONDS begrepen als een open structuur waarin nieuwe vormen en methodieken van donatie en subsidie worden onderzocht.  Waarin inhoud het uitgangspunt is en transparantie om kennis te delen en fouten te mogen maken een hoger doel dient. Door met elkaar in gesprek te gaan in plaats van punten af te vinken zou dat hogere doel bereikt kunnen worden.

  1.     Wat zijn de problemen geweest?

Voor mij was tijd een probleem. Ik merkte dat het me letterlijk veel meer tijd kostte dan ik had gedacht. Maar ook dat ik weinig ruimte had voor vrije denktijd. Ik heb onderschat hoe lastig het is om buiten de gebaande paden te denken. Ik zat toch al gauw door de adviesfuncties die ik vervuld heb en de vele aanvragen die ik geschreven heb met een gestuurde blik naar de aanvragen te kijken. Het doel werd voor mij plots tijden het lezen van de aanvragen:  wat zijn de aanvragen en wie gaat er geld krijgen. in plaats van hoe kunnen we nieuwe methodieken bedenken.

Dat vond ik van mezelf een gemiste kans, en ook best schokkend.

Er was wat mij betreft ook een probleem met beschikbaarheid. In de drukke kerst- en oud&nieuwperiode was het lastig data te vinden. Vooral toen bleek dat we er na twee vergaderingen niet volledig uit kwamen.

  1.     Wat zou je voor een volgende ronde adviseren?

Ik zou adviseren de methode ontwikkeling meer tijd te gunnen en pas later naar het beoordelen van de aanvragen gaan / de keuzes te maken. Ik zou ook bij de gekozenen benadrukken dat het echt veel van je tijd vergt en dat je je dat moet realiseren. Ik zou bijna denken dat er een dag of een aantal dagen  (langere sessies ook) geprikt worden om de volgende ronde te behandelen. Leden kunnen zich dan inschrijven en dat je op basis van inschrijvingen de uiteindelijke kiescommissie vast stelt.

Het was voor mij zeer leerzaam, dit proces. Ik blijf graag op de hoogte van de ontwikkelingen van ONS FONDS.

 

Gaby Wijers

  1.     Hoe heb je ons fonds begrepen?

Ik heb ONS FONDS begrepen als een open structuur waarin nieuwe vormen en methodieken van donatie en subsidie worden onderzocht.  Waarin inhoud het uitgangspunt is en transparantie om kennis te delen en fouten te mogen maken een hoger doel dient. Door met elkaar in gesprek te gaan in plaats van punten af te vinken zou dat hogere doel bereikt kunnen worden.

  1.     Wat zijn de problemen geweest?

Voor mij was tijd een probleem. Ik merkte dat het me letterlijk veel meer tijd kostte dan ik had gedacht. Maar ook dat ik weinig ruimte had voor vrije denktijd. Ik heb onderschat hoe lastig het is om buiten de gebaande paden te denken. Ik zat toch al gauw door de adviesfuncties die ik vervuld heb en de vele aanvragen die ik geschreven heb met een gestuurde blik naar de aanvragen te kijken. Het doel werd voor mij plots tijden het lezen van de aanvragen:  wat zijn de aanvragen en wie gaat er geld krijgen. in plaats van hoe kunnen we nieuwe methodieken bedenken.

Dat vond ik van mezelf een gemiste kans, en ook best schokkend.

Er was wat mij betreft ook een probleem met beschikbaarheid. In de drukke kerst- en oud&nieuwperiode was het lastig data te vinden. Vooral toen bleek dat we er na twee vergaderingen niet volledig uit kwamen.

  1.     Wat zou je voor een volgende ronde adviseren?

Ik zou adviseren meer tijd te nemen en aandacht aan de vorm / methode te geven

 

  1. Wat ik heel bijzonder vond is dat we in toch grote lijnen op dezelfde keuze uitkwamen

Ik blijf graag op de hoogte van de ontwikkelingen van ONS FONDS.

 

Leonie Clement

  1. Hoe heb je ONS FONDS begrepen

Ik heb ONS FONDS begrepen als een manier om gezamenlijk met verschillende mensen uit het kunstenveld na te denken over nieuwe manieren van het financieren van kunst, draagvlak en criteria los van bestaande structuren en in eerste instantie gedragen door de groep mensen die ook zorgt voor een eerste donatie in de pot van ONS FONDS.

  1. Problemen

Ik sluit me aan bij Gaby: het is ingewikkeld om tegelijkertijd na te denken over structuur en criteria en direct ook een eerste bulk zeer uiteenlopende aanvragen te hebben die wachten op al dan een bijdrage uit ONS FONDS.

Het is heel lastig een grote groep mensen steeds opnieuw te mobiliseren en bijeen te roepen.

  1. Advies

Splitsen: eerst nadenken en filosoferen over mogelijke selectiemethoden in 2 fikse sessies en dan pas de aanvragen behandelen.

 

Hajo Doorn

vraag 1: sluit ik me helemaal aan bij Leonie

vraag 2: ik denk persoonlijk dat we zelf de problemen hebben veroorzaakt door te grondig te werk te willen gaan. Ons onbewuste ik is onvoldoende aan bod gekomen. We hebben geprobeerd een logisch iets te doen voor een volkomen onlogische vraag en ook onbeantwoordbare vraag (appels en karatetrappen of luchtafweergeschut en broodjes jambon cru). Ik denk dat de enige uitweg uit verburokratisering van de kunsten de weg van het hart is. Verder vond ik het wel inspirerend en leuk om hier met iedereen over te sparren, maar het is volgens mij een illusie om te denken dat we met nog 15 uur discussieren we er wel naar volkomen tevredenheid uit waren gekomen

vraag 3: radicalere afwijzing van bestaande systemen en niet proberen de echte fondsen na te doen. Het bedrag is daar ook gewoon te laag voor. Het zal steeds moeilijker worden om mensen te vinden die zoveel tijd willen stoppen voor relatief zo’n laag bedrag. Begrijp me goed. Ik ben niet negatief en hoop van harte dat ons fonds doorzet en groeit, maar dan graag als een parasiet of een woekert als hedra.

 

Rob Smorenberg

vraag 1: Sluit me aan bij Leonie/Hajo.

vraag 2: Tijd (vrij maken) was voor mij een struikelblok; de tijd die het kost om goed voor te bereiden maar ook om een moment vinden waarop iedereen samen kon komen. Uiteindelijk ben ik weinig bij de vergaderingen/keuzemomenten kunnen zijn. Hoewel ik het proces kan volgen en me vind in de gemaakte stappen voelt het ook alsof mijn positie als commissielid niet volledig benut is. Waarschijnlijk onvermijdelijk wanneer er 13 onregelmatige agenda’s bij elkaar gebracht worden. Maar als ik dit op voorhand beter had beseft zou ik iets bewuster overwegen of ik ja kan zeggen op mijn plek in de kiescommies.

Wel denk ik dat we genoeg tijd hebben gestoken in de kiesprocedure, uiteindelijk moeten er keuzes gemaakt worden en het lijkt me goed om dit in een kort en bondig proces te doen. Hoewel de nieuwsgierigheid naar andere en verder doordachte kiessystemen erg inspirerend is, denk ik ook dat welke kiessysteem dan ook altijd zijn beperkingen heeft. Het mooie aan ONS FONDS lijkt me dat er ieder jaar een nieuw voorstel kan komen waaruit we onze lessen kunnen trekken. Hajo’s opmerking over ‘kiezen volgens de weg van je hart’ vind ik een goede om mee te nemen. Desalniettemin bewonder ik de betrokkenheid van de commissie en ben ik erg nieuwsgierig naar de alternatieve bevinden en keuzes die uit het werk van Michael en Luc zullen voortkomen. Het was inspirerend om samen te komen en van ieders ideeën te leren.

 

vraag 3: Het splitsen van kiessysteem en beoordelen van de aanvragen vind ik een goed voorstel. Hier een helder tijdskader voor afspreken lijkt me wijs. Dit jaar hebben we ontzettend geluk gehad me onze conciërge, lijkt me goed als het belang van die taak onderstreept blijft.

Tot slot had ik nog de fantasie dat er in een komende ONS FONDS naast projectaanvragen ook commissievoorstellen ingediend kunnen worden. Zodat de kiescommies op die manier concreter en gerichter het proces in kan stappen. Hoe vervolgens een commissievoorstel te kiezen en of dit ten goede komt aan de vrijheid en het vertrouwen dat de commissie nu genoot weet ik niet. Maar het leek me een leuk balletje om nog op te gooien.

 

Esther Viersen

Hoe heb je ons fonds begrepen?

Het was in mijn beleving een onderzoek naar een alternatieve vorm voor subsidie verstrekking, dus inderdaad wat anderen al zeggen, het ging niet in 1e instantie om het geven van geld, maar om het onderzoeken hoe dit werkt, welke methodes hier voor zijn. Ik vond dit vooral de 1e sessie erg interessant. Dit was een brainstorm met een 1e uitkomst. Daarna zijn we helaas niet goed meer samen gekomen.

 

Wat zijn de problemen geweest?

Het onderzoek had meer ruimte mogen krijgen. Dit was lastig gezien de vele volle agenda’s en de deadlines.

 

Wat zou je voor een volgende ronde adviseren?

Eerst brainstormen, selecteren onderzoek (methoden) , doelen benoemen, hoe deze te realiseren en tijdlijn aangeven aan het begin van het proces.

Ook zorgen voor een goed kader in de tijd, voor goed onderzoek is tijd nodig. Dit moet er wel zijn bij de kiescommissieleden.

Misschien moet er een onderzoekskiescommissie komen. En de kiescommissie is vervolgens de uitvoerder van de gekozen methode.

 

Jan Zoet

vraag 1: sluit ik me aan bij Leonie en Hajo en anderen. mooi verwoord.

vraag 2: de problemen kwamen voort uit logistiek. we hadden te weinig tijd. er waren twee gelijktijdige trajecten die af en toe botsten: een goede wijze van beoordelen, wegen en kiezen ontwikkelen die een meerwaarde en meer inzicht en draagvlak opleveren. daarnaast moesten we een groot aantal ongelijksoortige aanvragen bestuderen. sommige waren zeer gedocumenteerd, andere heel weinig. van sommigen bestond voorkennis van anderen niet. en hoe vergelijk je een kunstwerk met een netwerk.

we hadden te weinig tijd om beide trajecten goed te doen.

 

vraag 3. voor de volgende ronde zou ik adviseren dat we het uit elkaar halen. meer tijd creëren. en we zouden moeten kiezen voor aanvragen die echt door andere fondsen niet kunnen worden gesteund. dus op rol en betekenis in een proces. als we ook producties en projecten gaan ondersteunen dwingen we ons zelf in de rol om inhoudelijke uitspraken te doen over werk van collega’s. en daarmee zijn we, hoe integer en zorgvuldig ook, precies hetzelfde aan het doen als al de andere fondsen waar we zo kritisch naar zijn.

 

Michael Scerbo

Hoe heb je ons fonds begrepen?

Ons Fonds is a collective quest in the look out for an alternative for the artistic community in Amsterdam. The current developments within the performing arts field in Amsterdam seam not to be followed by likewise evolutions in the structure of public fundings, developing a sense of dissatisfaction in the artistic community. Ons Fonds, born as a critique as proposition by instituting a temporal fund raised by and within the community, presents itself to me as a research within the semi-infinite possibilities of methodology for selecting applications. The specificity of Ons Fonds, in my eyes, relies in its liberating and simple proposal. Generally speaking in a process of writing and deciding for a proposal an interesting dance between two parties (the artist(s) and the fund) takes place; it’s a dance in which you need to learn how to write (seduce) to be chosen, a sort of dance where you lie while trying to stay close to what you wanna do, a dance where it seams you need to fulfil certain kind of boxes in order to proceed. Ons Fonds, according to my understanding, addressed the artistic community with a simple question: what would you need the money for? The freshness and newness of Ons Fonds offer a situation where there are no boxes to fill in and there are already no clear languages to implement. Artists have the opportunity to freely writing what they really need the money for, hopefully without too much thinking on quality and validity of their projects to the eyes of a superior organisation.

Said so, I came to believe that the role of Ons Fonds is to play. The selected committee should play with the proposals and the methodologies to understand better what are the mechanisms behind and see what are the possible results. Ons Fonds is an experiment and therefore the focus should be on the process and not on the result.

 

Wat zijn de problemen geweest?

The problems were many and different. I believe that the major problem was a lack of consistency between the several decisions taken at any step of the process and the actual intention of Ons Fonds. Obviously this was the first try out, therefore it required some adjustments.

 

Wat zou je voor een volgende ronde adviseren?

I would suggest to take more time, to structure the meetings at the beginning of the experiment and when people agree, they commit to a fix calendar. This could be at least a starting point…

 

Luc de Groen

  1.     Hoe heb je ons fonds begrepen?

Ik heb ONS FONDS begrepen als een denkoefening. Namelijk: als we nu opnieuw een fonds zouden oprichten, hoe zou dat dan functioneren? We willen dat het werkt op basis van vertrouwen, peer-to-peer en weinig regels, maar hoe werkt dat dan? Deze proefopstelling toont veel moeilijkheden, maar ook veel kracht. We hebben het echt gedaan, een nieuw fonds met nieuwe ideeën. Het heeft bij mij tenminste veel gedachten in gang gezet over wat fondsen zijn.

 

  1.     Wat zijn de problemen geweest?

Ik denk dat het belangrijkste probleem tijd was, en het gebrek daaraan. We hadden eigenlijk te weinig tijd om meerdere methodes naast elkaar te zetten en ideeën volledig uit te denken. Misschien is het ook gewoon de beperktheid van een proefopstelling: moet er in een volgende weer iets nieuws worden uitgeprobeerd en moeten we ook niet alles willen doen in een proefopstelling.

 

  1.     Wat zou je voor een volgende ronde adviseren?

Een vrijer kader en minder mensen in de commissie. Maximaal 7 wat mij betreft. Zodat je makkelijker bij elkaar komt en veel flexibeler bent in wat je wel en niet kunt doen.

 

Iris van Peppen

 

  1. Hoe heb je ons fonds begrepen?
    Als een experiment om op zoek te gaan naar een alternatief subsidiestelsel dat los wilt komen van regelgeving en weer terug wilt naar de inhoud.
  2. Wat zijn de problemen geweest?
    de bijeenkomsten waren mijns inziens te weinig om alle aanvragen voldoende inhoudelijk te kunnen behandelen en daarnaast om onderzoek te doen naar alternatieven in het opstellen van criteria voor keuze.
    Er waren teveel leden voor een centrale vergadering.

 

  1. Wat zou je voor een volgende ronde adviseren?
    meer focus naar de inhoud (de inhoud van wat? hoe wordt dit bepaald?)
    vanuit de kiescommissie kleinere werkgroepen maken
    per ronde 1 of meerdere kiesmodellen hanteren en naderhand evalueren welke vorm het meest effectief is en de behoefte vanuit het veld reflecteert.
    niet te richten op het moeten kiezen

 

Proposed further

research

 

Sara Ahmed once wrote: ‘Manifestos are often disagreeable because they show the violence necessary to sustain an agreement.’

Working collectively is never an easy task. Engaging with different prospectives, agendas, schedules requires patient, and especially time. This is the first issue we have encountered during the process: making time to meet / finding a suitable time to meet. Time passes and each schedule fills up. Rent must be paid, food shopped and accidents taken in account. Few people towards the end of the process stated ‘I cannot make it. I am sorry. I didn’t know what being in the commission really required.’ Something that started at full throttle, ended up with a lack of gas. Engaging in a voluntaristic work requires energy and a continual renewal of internal motivation. How to solve the problem? A first suggestion would be to prepare a full schedule beforehand. Once a member is chosen by the lottery to become part of the committee, they need to agree not only with the responsibility of the role assigned, but above all with he time frame. Obviously the schedule can be discuss among the members of the committee once it’s formed, but the dates must be saved months in advance. A second suggestion would be to follow the same logic of the membership process. To make the experiment a serious experiment the core team decided to ask a membership fee of €50,00, because when real money are involved people tend to be more serious about their engagement. I would suggest to follow the same principle by offering a small fee to all the members of the committee. It might help in finding again the motivation once the fire of the revolution is extinguished or simply when life takes over.

A second issue at the begging of the process has been the lack of patient. Sometimes the unknown (or to say, the lack of idea how to move forward) requires silence and time. We sort of started with the right foot, by making lists of possible next steps, but instead of insisting in making lists and discussing them, we ended up sooner than expected to jump into one methodology that resembled way too much an already known pattern. The need of rushing came partially from the limited time available combined with the experience of how hard is to find a moment to meet. A suggestion could be to have a chair(wo)man, whose job is to keep track of the internal dynamics and to remind the members of the committee the core aim of Ons Fonds, as a mantra. I believe it’s important to have someone verifying constantly the methodology followed by the committee with what the original intentions are. For example, reminding us time to time to play with the structure instead of focusing on deciding could have helped in obtaining a different result.

Repetition and variation are two essential features of any experiment. Therefore, I strongly recommend to any future member of the committee to try more than one methodology in selecting applications. In our very first meeting a list has been made with all kinds of different possibilities on how to go about. It is important to try them.

A methodological suggestion.

During the process I came up with a possible structure for selection, and I would like to share it in this occasion with the hope it will become at hand for future commissions.

I am convinced the role of a commission is not in showing their own preferences but first and foremost in understanding the desire of the temporal community created by all the applicants. The applications resemble a temporary desire of a community’s fragment. It is vital to the process to understand this desire. What does the community want? Where do they want the filed to go? To have a clearer picture of these desires it’s important to engage in a close reading with each single applications. Then each application can be dissected in different macro-categories: what are the money for? what’s the wished outcome? what are the topics addressed? what is the amount of money required? (etc.). A data visualisation could help in creating a better picture of the internal dynamics. I would also suggest to erase names from the applications, so the focus is just on what is at stake. Each cluster or macro-category represents a percentage of the total amount. It’s now possible to proceed by discussing each application in relation to their cluster and make a selection out of it. In the end each cluster will provide one selection and each selection will received the assign percentage of the money. The proposal tries to combine quantitative methodologies to understand the community’s desires with qualitative approaches based on affinity and group discussion.