MISSIE

Kunstenaars en instellingen vinden steeds meer gehoor wanneer ze vragen om een betere aansluiting tussen hun praktijk en de manier waarop die door fondsen gesubsidieerd wordt.

ONS FONDS komt met een voorstel voor een alternatief.  Weg van de vicieuze cirkel van regeltjes en rechtszaken, met de illusie van meetbaarheid en objectiviteit. We willen werken naar een systeem gebaseerd op vertrouwen, waarin gesprekken over de inhoud gaan om scherpe keuzes te kunnen maken.

Dit gaan we concreet uitproberen, in een proefopstelling, samen met onze leden.

ONS FONDS is er voor alle professionals uit de podiumkunsten. Als lid mag je zelf aanvragen en meebeslissen: peer-to-peer, vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid, met met zo min mogelijk regels.

WAT WIL ONS FONDS?

Peer-to-peer, regelarm en op basis van vertrouwen.

ONS FONDS begint bij de vaststelling dat vele fondsen lijden onder een regime van kwantificering en geïnstitutionaliseerd wantrouwen. Kunstenaars moeten zich in hun aanvragen vaak tot parameters en formats verhouden, die haaks staan op hun praktijk en hun plannen. Dit geldt voor het artistieke werk en voor de organisatie- en financieringsvorm die daar bij past.

De beoordeling streeft naar een zo groot mogelijke objectiviteit.  Waardering uit zich in cijfers en beslissingen zijn de uitkomsten van mathematische formules. Beoordelingscommissies bestaan niet langer uit peers, want dat zou belangenverstrengeling in de hand werken. Een waterdicht systeem of is dit een illusie?

Dit systeem werkt juridisering in de hand: wie niet geselecteerd wordt, en de beslissing wil aanvechten, richt zijn pijlen op procedurefouten en miscalculaties.  Beide partijen dekken zich in en met de hulp van advocaten wordt de strijd uitgevochten in de rechtszaal. Resultaat: een subsidiesysteem op grote afstand van de artistieke hartslag.

Steeds vaker – bijvoorbeeld in het sectoradvies van de Raad voor Cultuur – wordt er gepleit voor meer aansluiting bij de maakbehoefte van kunstenaars, voor minder kaders en regeltjes, voor een veelzijdiger en avontuurlijker aanbod.

Bij ONS FONDS neemt het theaterveld zelf de verantwoordelijkheid voor een bloeiend klimaat, door van binnenuit een alternatief subsidiesysteem vorm te geven. ONS FONDS wil wederzijds vertrouwen, gezamenlijke verantwoordelijkheid en het inhoudelijk gesprek opnieuw leidend maken binnen de verdeling van subsidies.

HOE WERKT ONS FONDS?

ONS FONDS is een laboratorium voor nieuwe praktijken van subsidieverdeling, een experimentele voorhoede van toekomstige hervormingen.

Voor de eerste proefopstelling van ONS FONDS zijn 200 leden nodig. Als alle leden 50 euro inleggen, kan er 10.000 euro worden geïnvesteerd in één of meerdere projecten.

Met de proefopstelling wil ONS FONDS antwoord krijgen op vragen als: Wat betekent het om zonder opgelegd format aan te vragen en hoe ver kunnen we daarmee gaan? Welke instrumenten heeft een commissie nodig om tot goede en evenwichtige beoordelingen te komen? Wat zijn de basisprincipes voor een ethische code?

De proefopstelling van ONS FONDS zal najaar 2018 van start gaan en werkt met de volgende principes:

  • Iedereen die werkzaam is in de podiumkunsten kan lid worden. Kunstenaars, communicatiemedewerkers en technici, dramaturgen en kassamedewerkers, docenten en beleidsmakers, curatoren en performers. Je wordt lid op persoonlijke titel, dus niet namens een instelling of organisatie.
  • Als lid kun je een aanvraag indienen.
  • ONS FONDS legt geen vooraf vastgestelde agenda, kwantitatieve voorwaardes en tegenprestaties op aan de aanvragers. Op twee na dan.

Er gelden slechts twee voorwaarden: 1) de aanvraag moet bijdragen aan een bloeiend kunstenveld 2) de aanvraag kan, vanwege kwantitatieve voorwaarden, moeilijk bij andere fondsen worden ingediend.

  • Als lid kun je ingeloot worden om in de beoordelingscommissie te zetelen. Je mag weigeren.
  • ONS FONDS heeft geen juridische dienst, maar werkt met een ethische code. Om te laten zien dat je peer-to-peer kunt functioneren en het theaterveld in staat is elkaars werk te beoordelen, zal de beoordelingscommissie een ethische code uitwerken. De commissie heeft ook de taak te bepalen hoe het beoordelings- en selectieproces transparant blijft voor alle overige leden.
  • Het ledengeld geeft blijk van geloof in deze opzet, dat het nodig is én mogelijk. Na de proefopstelling gaat ONS FONDS met verschillende andere fondsen in gesprek om de resultaten van deze test te delen.